Ca lâm sàng: Cơ xương khớp

Một bé trai 4 tuổi, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, được đưa đến khoa cấp cứu vì đau chân và không thể chịu tải trên chân trái. Trong lúc nhảy trên tấm bạt lò xo (trampoline) cùng ba tại nhà, bé đã nhảy cao hơn bình thường, tiếp đất bằng hai chân và bắt đầu đau chân. Khám lâm sàng ghi nhận sưng khớp gối và đau khi sờ nắn vùng gối trái. Hình ảnh X-quang xương chày và xương mác trái bên dưới.

Cơ chế nào sau đây có khả năng cao nhất gây nên tổn thương này?

A. Bong điểm bám gân bánh chè

B. Gập cong xương

C. Chấn thương đụng dập trực tiếp

D. Lực nén theo chiều dọc lên xương

E. Xoắn trên bàn chân cố định

Đáp án

D. Lực nén theo chiều dọc lên xương. Hình ảnh X-quang cho thấy gãy không di lệch vùng hành xương đầu trên xương chày, đường gãy kéo dài đến sụn tăng trưởng (growth plate). Bệnh nhi được chẩn đoán gãy xương liên quan đến bạt nhún (trampoline fracture).

Giải thích

- Gãy xương do bạt nhún ở trẻ em thường biểu hiện dưới dạng gãy ngang vùng đầu trên xương chày, xảy ra do lực nén dọc trục truyền lên xương trong quá trình bật nhảy trên bạt nhún. Nguy cơ của loại tổn thương này tăng lên khi có một người nặng cân hơn cùng nhảy trên bạt nhún, làm gia tăng lực đàn hồi bật ngược (recoil force) của bạt nhún. Khi đường gãy liên quan đến sụn tăng trưởng, trẻ có nguy cơ xuất hiện rối loạn phát triển chiều dài chi hoặc biến dạng chi trong tương lai.

Tham khảo thêm các bài viết sau: Bệnh lý da liễu, Ngộ độc thuốc.