🫁 CASE LÂM SÀNG: VIÊM PHỔI KẾT HỢP NHIỀU BỆNH NỀN

👤Thông tin bệnh nhân: Giới tính: Nam, Tuổi: 44

📌 Lý do vào viện: Khó thở

📜Bệnh sử

Bệnh 4 ngày bệnh nhân ho đàm, khó thở, phù toàn thân từ mắt xuống chân điều trị tuyến dưới không giảm.=> Nhập viện

🩺Tiền sử

Tăng huyết áp

Đái tháo đường type 2 #5 năm hiện điều trị bằng insulin

Bệnh thận mạn

🔎 Khám lâm sàng

Bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt.

Mạch: 92 lần/phút

Huyết áp: 140/70 mmHg

Nhiệt độ: 37°C

SpO2: 95% (oxy mũi qua canulla 3l/p)

Than khó thở, ho đàm trắng đục

Thể trạng béo phì

Phù kiểu thận, da niêm nhạt

Thở co kéo cơ hô hấp phụ

Khám phổi: ran ẩm, nổ 2 bên.

Tim đều.

Bụng mềm, to.

🧪Cận lâm sàng

Khí máu động mạch

pH: 7,419.

pCO2: 50 mmHg

pO2: 75,8 mmHg

HCO3-: 31,7mmol/L

Công thức máu

Bạch cầu: 12,9 x10^9/L (Tăng)

Neutrophil: 89,2% (Tăng)

Tiểu cầu: 241 x10^9/L

Hb: 8,7 g/dL (Giảm)

Sinh hóa máu

Urea: 17.1 mmol/L (Tăng cao).

Creatinin: 296 mcmol/L (Tăng rất cao, gợi ý suy thận cấp trên nền mạn).

eGFR (MDRD): 21.39 ml/phút/1.73 m² (Giảm nặng).

Cholesterol: 5.4 mmol/L (Tăng nhẹ)

Triglycerid: 2.30 mmol/L (Tăng)

Protid toàn phần: 63 g/L (Giảm)

Albumin: 15 g/L (Giảm rất nặng)

Glucose mao mạch 5h : 404 mg/dl

HbA1c: 10,8%

Bổ thể: C3: 1.36 g/L (Bình thường). C4: 0.20 g/L (Bình thường).

Nước tiểu (24h): Định lượng Protein (niệu) 24h: 9.0 g/24h (Tăng rất cao, ngưỡng thận hư).

X-quang ngực (18/04):

Hình ảnh X-quang thực tế cho thấy tổn thương thâm nhiễm lan tỏa hai phế trường => theo dõi viêm hai phổi.

.CT Scanner lồng ngực (khí quản bình thường, 21/04): Tổn thương kính mờ hai phổi; Tràn dịch màng phổi hai bên lượng ít.

📌Chẩn đoán

Viêm phổi cộng đồng có biến chứng suy hô hấp cấp, Hội chứng thận hư nghĩ thứ phát do đái tháo đường type 2/ Bệnh thận mạn, Đái tháo đường type 2, Tăng huyết áp.

💡 Bàn luận

Chẩn đoán được xác định dựa trên sự kết hợp giữa đợt cấp tính và nền bệnh lý mạn tính phức tạp:

Viêm phổi cộng đồng/Suy hô hấp cấp: Bệnh nhân có hội chứng nhiễm trùng (Bạch cầu 12,9 x10⁹/L, Neutrophil 89,2%) , triệu chứng cơ năng (ho đàm, khó thở) và thực thể (ran ẩm, nổ, thở co kéo). Hình ảnh học ghi nhận tổn thương thâm nhiễm và kính mờ lan tỏa. Khí máu động mạch ghi nhận pO2 giảm (75,8 mmHg) phản ánh tình trạng thiếu oxy máu.

Hội chứng thận hư (HCTH): Xác lập đầy đủ tiêu chuẩn vàng gồm: Phù toàn thân kiểu thận , Albumin máu giảm nặng (15 g/L) , Protein niệu 24h cao (9,0 g/24h) và tăng lipid máu. Nguyên nhân hàng đầu nghĩ đến là biến chứng thận do đái tháo đường type 2 # 5 năm kiểm soát kém (HbA1c 10,8%).

Bệnh thận mạn: Chỉ số Creatinin (296 mmol/L) và eGFR giảm nặng (21,39 ml/phút) cho thấy tình trạng suy thận giai đoạn muộn. Tình trạng nhiễm trùng cấp là yếu tố thúc đẩy đợt cấp trên nền mạn tính.

Mối liên quan: HCTH gây giảm áp lực keo dẫn đến tràn dịch đa màng (màng phổi, màng bụng), kết hợp cùng tổn thương viêm phổi làm trầm trọng hơn tình trạng suy hô hấp.

---

📚 TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bộ Y tế Việt Nam, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn, ban hành kèm theo Quyết định số 4815/QĐ-BYT ngày 19 tháng 11 năm 2020. Hà Nội: Bộ Y tế, 2020.

[2] Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Glomerular Diseases Work Group, "KDIGO 2021 Clinical Practice Guideline for the Management of Glomerular Diseases," Kidney International, vol. 100, no. 4S, pp. S1–S276, Oct. 2021, doi: 10.1016/j.kint.2021.05.021.

[3] American Diabetes Association Professional Practice Committee, "Standards of Care in Diabetes—2024," Diabetes Care, vol. 47, suppl. 1, pp. S1–S321, Jan. 2024, doi: 10.2337/dc24-Sint.