Nhiễm HPV

LIỆU HPV CÓ THỂ GÂY UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT?

Các nhà khoa học Úc cho biết họ đã phát hiện ra mối liên hệ giữa ung thư tuyến tiền liệt và việc nhiễm HPV (virus papilloma) ở người. Virus này thường gắn liền với bệnh ung thư cổ tử cung.

 

Nhiễm HPV có  ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới sự hình thành khối u ác tính ở tuyến tiền liệt, các nhà nghiên cứu Úc cho biết.

 

Sau khi xem xét lại 26 nghiên cứu, Giáo sư James Lawson và Tiến sĩ Wendy Glenn thuộc Đại học New South Wales, Úc, nói rằng có những dấu hiệu cho thấy nhiễm HPV và ung thư tuyến tiền liệt có thể liên quan tới nhau.

 

Hai học giả cho biết các loại HPV mang nguy cơ cao, HPV-16 và HPV-18, được tìm thấy trong tất cả các mẫu mô tuyến tiền liệt – bình thường hoặc khỏe mạnh, u lành tính và ác tính.

 

HPV-16 và 18 cũng là nguyên nhân chính gây ra hầu hết các loại ung thư cổ tử cung. Lawson và Glenn nói rằng có bằng chứng cho thấy tần suất các loại HPV mang nguy cơ cao xuất hiện trong tế bào ung thư tuyến tiền liệt cao hơn so với trong tế bào khỏe mạnh hoặc khối u lành tính.

 

“Mặc dù HPV chỉ là một trong số nhiều tác nhân mà chúng ta đã xác định là có thể gây ung thư tuyến tiền liệt, chúng là tác nhân lây nhiễm duy nhất mà chúng ta có vắc-xin, khiến cho vấn đề đánh giá bằng chứng của vai trò của HPV trong việc gây ung thư tuyến tiền liệt trở nên quan trọng”, Lawson nói.

 

Một công trình trong quá khứ của hai nhà nghiên cứu này cũng tìm ra bằng chứng chứng virus Epstein Barr (EBV) gây bệnh ung thư tuyến tiền liệt ác tính.

 

Họ đã công bố phát hiện mới nhất trong tập san khoa học Infectious Agents and Cancer.

 

Cần được nghiên cứu thêm

 

“Đã có một số tác phẩm từ năm 2005 cho thấy có sự liên kết giữa nhiễm HPV và ung thư tuyến tiền liệt,” Giáo sư Peter Hammerer, giám đốc khoa tiết niệu thuộc Phòng khám Braunschweig (Klinkum Braunschweig), cho biết. “Tuy nhiên đây chỉ là các nghiên cứu tương quan, tới nay vẫn chưa có bằng chứng khoa học cho thấy mối quan hệ nhân quả.”

 

Vấn đề này cần được nghiên cứu thêm. Giáo sư Michael Muders thuộc Bệnh viện Đại học Bonn cho rằng các nghiên cứu quan trọng vẫn chưa được thực hiện, bao gồm các nghiên cứu về nuôi cấy tế bào và thí nghiệm trên động vật.

 

Muders nói các thí nghiệm nuôi cấy tế bào có thể bao gồm cho gen sinh ung HPV thuộc các chủng mang nguy cơ cao, chẳng hạn như chủng 16 và 18 vào các tế bào không ung thư. Nhưng các nhà nghiên cứu cũng có thể thí nghiệm lên động vật với những tế bào như vậy.

 

“Chính những nghiên cứu như vậy sẽ có thể khẳng định mối liên kết giữa HPV và quá trình biến đổi ác tính của tuyến tiền liệt, và loại trừ những khả năng khác,” Muders nói.

 

Lây nhiễm HPV rất dễ

 

HPV thường gắn liền với bệnh ung thư cổ tử cung ở phụ nữ. Nhưng đàn ông và các bé trai cũng có thể bị lây nhiễm và sau đó lây cho bạn đời hoặc bạn gái của họ, bởi HPV lây qua đường tình dục.

 

Virus này thậm chí có thể lây khi quan hệ bằng miệng. Nếu HPV xâm nhập vào lớp niêm mạc ở miệng, nó cũng có thể tạo nên khối u ở đó.

 

Mặc dù HPV có tính lây nhiễm cao, không phải tất cả các chủng HPV đều nguy hiểm. Các chủng nguy cơ thấp có thể gây ra bệnh sùi mào gà. Chúng xuất hiện chủ yếu ở hậu môn hoặc ở cơ quan sinh dục — với đàn ông thì thường trên dương vật. Thời gian đầu chúng có thể xuất hiện dưới dạng mụn cóc và tiếp tục sinh sôi phát triển. Có hơn 200 chủng virus papilloma.

 

Làm cách nào để bảo vệ bản thân

 

Các phương tiện và biện pháp để bảo vệ bản thân bạn khỏi HPV thay đổi theo từng quốc gia trên thế giới. Nhưng ở Đức, một Ủy ban Thường Trực về Tiêm chủng (“STIKO”) đã đưa ra lời khuyên từ hơn 10 năm nay rằng các bé gái nên được tiêm ngừa HPV từ 9 tuổi đến 14 tuổi.

 

“Nhìn từ góc độ y khoa, tiêm ngừa HPV cho các bé trai và bé gái là cách tốt nhất để ngăn ngừa ung thư cổ tử cung,” Muders nói. “Nó cũng có tác dụng bảo vệ khỏi ung thư biểu mô tế bào vảy ở vùng tai-mũi-họng.”

 

Ung thư biểu mô tế bào vảy bao gồm nhiều dạng ung thư da.

 

Những người đã bị nhiễm HPV thường không biểu hiện triệu chứng, khiến cho chứng bệnh này trở nên khó lường. Bạn có thể bị nhiễm, thậm chí không cần thông qua quan hệ tình dục, mà chỉ cần  tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus. Trường hợp đó có thể xảy ra trong phòng tắm hơi.

 

Vắc-xin HPV có thể ngăn ngừa hiệu quả các chủng nguy hiểm nhất của virus này. Đó là HPV-16 và HPV-18. Cả hai loại đều có thể gây ung thư. Các nghiên cứu cho thấy vắc-xin có hiệu quả bảo vệ lên tới 95% đối với khối u và tiền khối u.

 

“Tiêm vắc-xin dự phòng có thể giảm nguy cơ ung thư do nhiễm HPV,” Hammerer cho biết.

 

Tác dụng phụ duy nhất đã được biết đến của vắc-xin này là sưng và ửng đỏ khu vực tiêm, giống như các loại vắc-xin khác. Nhưng nếu tham vấn ý kiến chuyên nghiệp, các bé trai và bé gái có thể chịu tác dụng phụ đó với lợi ích là được bảo vệ khỏi HPV và khả năng bị ung thư.

 

Bài gốc đăng trên báo Deutsch Welle của Đức vào ngày 14/07/2020.

Tác giả: Gudrun Heise.

Dịch giả: Thong Nguyen, Medisetter

Hiệu đính: Bs. Hoang Nguyen