Hepatitis Virus

6 LOẠI VIRUS VIÊM GAN VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA CHÚNG

Virus viêm gan có thể gây hại cho gan, virus này lây lan qua dịch hoặc phân trong cơ thể người, dẫn đến xơ gan, ung thư gan hoặc viêm gan. Gan là một cơ quan quan trọng chịu trách nhiệm xử lý chất dinh dưỡng, lọc máu và chống nhiễm trùng. Ngoài ra, gan còn giúp giải độc máu, sản xuất hormone cũng như lưu trữ năng lượng và vitamin cho cơ thể. Tất cả các chức năng này của gan sẽ bị ảnh hưởng bởi virus viêm gan, dẫn đến các vấn đề nghiêm trong về thể chất. Trong một số trường hợp, virus viêm gan có thể tự biến mất, trong khi với một số trường hợp khác, người bệnh sẽ cần dùng thuốc, vắc-xin hoặc tiến hành tiên chủng, điều chỉnh lối sống hoặc thậm chí phải tiến hành ghép gan trong trường hợp gan bị tổn thương nghiêm trọng.

Cho đến này, y học đã tìm ra những loại virus viêm gan nào? Nguyên nhân và các điều trị cho từng loại?

Các loại virus viêm gan được biết đến cho đến nay bao gồm A, B, C, D, E và G. Viêm gan A, B và C là những dạng virus viêm gan phổ biến nhất, nhân lên chủ yếu trong các tế bào gan và làm ảnh hưởng đến chức năng gan. Tất cả các loại virus này đều dẫn đến các bệnh về gan, nhưng khác nhau về cơ chế và tác động lên cơ thể, cụ thể:

Virus viêm gan A (HAV): Đây là bệnh cấp tính, không phải mãn tính, bệnh ngắn hạn và còn được gọi là virus truyền nhiễm. Bệnh không có biến chứng nghiêm trọng và thường lây truyền qua thực phẩm, nước bị ô nhiễm hoặc phân của người vị nhiễm virus. Bệnh có thể được ngăn ngừa bằng cách tiêm phòng, do gan có thể được chữa lành chỉ trong một vài tháng.

Virus viêm gan B (HBV): Lây truyền qua việc dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu, máu hoặc lây qua đường tình dục với người bị nhiễm bệnh hoặc trẻ em mới sinh do người mẹ bị nhiễm bệnh. Bệnh có thể dẫn đến xơ gan suy gan hoặc ung thư ban (ung thư biểu mô tế bào gan). Bệnh có thể được ngăn ngừa thông qua thuốc kháng virus hoặc vắc-xin.

virus viêm gan

Virus viêm gan C (HCV): Lây truyền qua máu nhiễm virus, kim tiêm, dịch cơ thể hoặc lây qua đường tình dục với người bị nhiễm. Bệnh có thể dẫn đến xơ gan, ung thư gan. Bệnh lây lan dễ dàng làm yếu hệ thống miễn dịch. Bệnh có thể được phòng ngừa và bệnh nhân có khả năng phục hồi sau tác động của virus. Không có vắc-xin cho virus viêm gan C, tuy nhiên việc điều trị bằng thuốc kháng virus có thể ngăn chặn khả năng virus nhân lên.

Virus viêm gan D (HDV): Đây là loại virus hiếm gặp, còn được gọi là “Viêm gan Delta”, chỉ phát triển cùng với HBV và làm nặng thêm tình trạng của bệnh nhân HBV. Bệnh lây lan qua máu của người bị nhiễm virus. Không có thuốc và vắc-xin cho loại virus này, tuy nhiên nếu tiêm vắc-xin liên tục cho bệnh nhân HBV có thể bảo vệ họ khỏi bị nhiễm trùng.

Virus viêm gan E (HEV): Đây là một bệnh truyền nhiễm qua đường nước ở những nơi điều kiện vệ sinh kém hoặc do nước và thực phẩm bị ô nhiễm. Điều trị có thể giúp giảm nhưng không thể chữa khỏi bệnh do không có vắc-xin hay phương pháp điều trị đối với loại virus này.

Virus viêm gan G (HGV): Đây là loại virus mới được phát hiện, còn được gọi là GGBV-C, tương tự như HCV. Các nghiên cứu đang được thực hiện để tìm ra tác động cũng như nguyên nhân nhiễm virus này.

Một số dạng viêm gan hoặc biến chứng khác:

Viêm gan ác tính: Đây là bệnh hiếm gặp, chủ yếu do HAV và HBV gây ra, thường dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm hoặc suy gan, hôn mê, bầm tím hoặc chảy máu, có thể dẫn đến tử vong trong vài ngày hoặc vài tuần. Không thể điều trị HBV bằng thuốc kháng virus, nhưng có thể điều trị HCV cấp tính bằng thuốc dùng cho HCV mãn tính. Bệnh khá hiếm và gần như không thể loại bỏ được virus này ở phần lớn các bệnh nhân.

Viêm gan siêu vi mãn tính: Phát triển ở bệnh nhân mắc HBV và HCV, bệnh lây truyền là kim tiêm, máu hoặc dịch của bệnh nhân nhiễm bệnh. Bệnh không thể được loại bỏ hoàn toàn và thường gây ra viêm gan, xơ gan hoặc ung thư gan. Sử dụng thuốc có thể ngăn ngừa bệnh tiến triển, tuy nhiên việc hút thuốc và uống rượu có thể làm bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, vì vậy nên dừng sử dụng các sản phẩm độc hại.

Viêm gan tự miễn: Nguyên nhân là do sự phát triển của các kháng thể tấn công và phá vỡ chức năng của gan, gây ra viêm gan. Bệnh không thể chữa khỏi nhưng có thể điều trị hiệu quả bằng thuốc.

Viêm gan do sử dụng bia rượu: Sử dụng quá nhiều bia rượu sẽ làm tổn thương các tế bào gan, dẫn đến xơ gan, viêm gan, tổn thương hoặc suy giảm chức năng gan vĩnh viễn. Sử dụng thuốc quá liều hoặc tiếp xúc với các sản phẩm độc hại cũng là nguyên nhân gây ra viêm gan.

Triệu chứng bệnh viêm gan virus?

Mội số bệnh nhân bị viêm gan truyền nhiễm hoặc mãn tính như viêm gan B và C không xuất hiện triệu chứng cho đến khi tổn thương gây ảnh hưởng đến chức năng gan; trong khi các triệu chứng của viêm gan cấp tính bắt đầu xuất hiện chỉ sau 15 đến 180 ngày nhiễm bệnh, cụ thể:

  • Sốt, cúm
  • Giảm cân và thèm ăn
  • Nôn, buồn nôn hoặc mệt mỏi
  • Nước tiểu sẫm hoăc nhạt màu
  • Nhu động ruột
  • Phân nhạt màu hoặc tiêu chảy
  • Đau bụng và khớp
  • Vàng da, xuất hiện vàng ở da hoặc mắt

Làm thế nào để chẩn đoán viêm gan virus?

Viêm gan siêu vi được chẩn đoán dựa trên chủng loại, triệu chứng, mức độ nghiêm trọng của bệnh. Nếu nghi ngờ bệnh nhân mắc bệnh, nên tiến hành kiểm tra và thực hiện các xét nghiệm:

Lịch sử bệnh và kết quả khám thực tế: Được thực hiện để kiểm tra các triệu chứng nghi ngờ ở vùng bụng, gan, màu mắt, viêm gan nhiễm trùng hoặc không nhiễm trùng, kết hợp với lịch sử bệnh của bệnh nhân.

Xét nghiệm máu: Được thực hiện để kiểm tra các bất thường, kiểm tra chức năng gan, nồng độ enzyme, protein virus, DNA hoặc RNA của virus, cũng như sự hiện diện của các kháng thể trong gan.

virus viêm gan

Xét nghiệm axit nucleic: Xét nghiệm kiểm tra khả năng hoạt động và tốc độ sản sinh virus trong gan.

Sinh thiết gan: Để đo lường mức độ nhiễm trùng, tổn thương hoặc viêm gây ra hoặc để phát hiện ung thư gan.

Chọc dò dịch màng bụng: Kiểm tra bằng cách chiết xuất dịch ở bụng để tìm nguyên nhân gây tích tụ dịch.

Xét nghiệm chức năng gan: Được thực hiện thông qua xét nghiệm máu, kiểm tra chức năng gan, nồng độ enzyme và các tổn thương gan.

Siêu âm đàn hồi Elastography: Được kiểm tra thông qua việc phát ra sóng âm thanh để đo và kiểm tra gan cũng như mức độ xơ gan. Gan bị xơ sẽ mất tính đàn hồi, do đó đây là một xét nghiệm rất hiệu quả trong phát hiện xơ gan.

Điểm đại diện: Được thực hiện bằng các tiến hành xét nghiệm máu để đánh giá xơ gan và tiến triển xơ hóa.

Siêu âm ổ bụng: Sử dụng sóng âm thanh để kiểm tra các cơ quan trong ổ bụng, gan và các cơ quan xung quanh, từ đó phát hiện các tổn thương, các dấu hiệu bất thường, khối u hoặc dịch tại các cơ quan.

Những người có nguy cơ cao bị mắc viêm gan virus

Những người có nguy cơ mắc bệnh cao bào gồm:

  • Những người làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe
  • Công nhân xử lý nước hoặc xử lý nước thải
  • Những người có trình độ học vấn thấp, người có nhiều bạn tình hoặc người lạm dụng thuốc tiêm tĩnh mạch
  • Người thuộc khu vực châu Á và Thái Bình Dương
  • Những khu vực vệ sinh kém, hoặc nơi thực phẩm hoặc nguồn nước bị ô nhiễm
  • Cơ sở chăm sóc y tế cho các bệnh nhân mắc HAV
  • Bệnh nhân HIV hoặc những người mắc bệnh máu khó đông

Làm thế nào để tránh nhiễm virus viêm gan?

Một số loại virus viêm gan có thể đe dọa đến tính mạng hoặc rất khó điều trị, do đó nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết để giảm nguy cơ nhiễm bệnh ngay từ đầu, cụ thể:

  • Duy trì vệ sinh sạch sẽ và rửa tay ngay sau khi đi vệ sinh có thể làm giảm khả năng nhiễm virus viêm gan A và E.
  • Không dùng chung kim tiêm, dao cạo râu, bàn chải đahs răng, tránh tiếp xúc với các vết thương chảy máu có thể giúp ngăn ngừa sự lây lan của virus viêm gan B, C và A.
  • Tránh tiếp xúc tình dục với người nhiễm bệnh hoặc nhiều đối tác có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm virus viêm gan B và C.
  • Tiêm vắc-xin có thể giúp ngăn ngừa sự phát triển của virus viêm gan A và B.
  • Tránh sử dụng quá mức hoặc lạm dụng rượu bia và các chất độc hại khác.
  • Sử dụng thực phẩm được chế biến đúng cách, nếu sử dụng thực phẩm sống, cần rửa, làm sạch và sơ chế đúng cách; chỉ nên uống nước đun sôi hoặc nước tinh khiết.